Fasti 2 · lines 481–520 · Ovid

Socratos

Ovid, Fasti 2 · lines 481–520nam pater armipotens, postquam nova moenia vidit
multaque Romulea bella peracta manu,
Iuppiter, inquit, ‘habet Romana potentia vires:
sanguinis officio non eget illa mei.
redde patri natum, quamvis intercidit alter,
pro se proque Remo, qui mihi restat, erit.
unus erit, quem tu tolles in caerula caeli
tu mihi dixisti: sint rata dicta Iovis.’
Iuppiter adnuerat. nutu tremefactus uterque
est polus, et caeli pondera movit Atlas,
est locus, antiqui Capreae dixere paludem:
forte tuis illic, Romule, iura dabas,
sol fugit, et removent subeuntia nubila caelum,
et gravis effusis decidit imber aquis.
hinc tonat, hinc missis abrumpitur ignibus aether:
fit fuga, rex patriis astra petebat equis,
luctus erat, falsaeque patres in crimine caedis,
haesissetque animis forsitan illa fides;
sed Proculus Longa veniebat Iulius Alba,
lunaque fulgebat, nec facis usus erat,
cum subito motu saepes tremuere sinistrae:
rettulit ille gradus, horrueruntque comae,
pulcher et humano maior trabeaque decorus
Romulus in media visus adesse via
et dixisse simul ‘prohibe lugere Quirites,
nec violent lacrimis numina nostra suis;
tura ferant placentque novum pia turba Quirinum
et patrias artes militiamque colant.’ iussit
et in tenues oculis evanuit auras;
convocat hic populos iussaque verba refert.
templa deo fiunt, collis quoque dictus ab illo est,
et referunt certi sacra paterna dies.
lux quoque cur eadem Stultorum festa vocetur,
accipe, parva quidem causa, sed apta subest.
non habuit doctos tellus antiqua colonos:
lassabant agiles aspera bella viros,
plus erat in gladio quam curvo laudis aratro:
neglectus domino pauca ferebat ager.
farra tamen veteres iaciebant, farra metebant,
primitias Cereri farra resecta dabant,