Frigidaque ut veteris deprendit signa ruinae,Accendit pax ipsa loci, movitque furoremPompeiana quies et, victo Caesare, somnus.Ire vel in clades properat, dum gaudia turbet.Torquato ruit inde minax: qui Caesaris armaSegnius haud vidit, quam malo nauta trementeOmnia Circaeae subducit vela procellae:Agminaque interius muro breviore recepit,Densius ut parva disponeret arma corona.Transierat primi Caesar munimina valli,Cum super e totis emisit collibus agmen,Effuditque acies obseptum Magnus in hostem.Non sic Aetnaeis habitans in vallibus horretEnceladum, spirante Noto, cum tota cavernasEgerit, et torrens in campos defluit Aetna:Caesaris ut miles glomerato pulvere victusAnte aciem, caeci trepidus sub nube timorisHostilius occurrit fugiens, inque ipsa pavendoFata ruit. Totus mitti civilibus armisUsque vel in pacem potuit cruor: ipse furentesDux tenuit gladios. Felix ac libera legum,Roma, fores iurisque tui, vicisset in illoSi tibi Sulla loco. Dolet heu semperque dolebit,Quod scelerum, Caesar, prodest tibi summa tuorum,Cum genero pugnasse pio. Pro tristia fata!Non Uticae Libye clades, Hispania MundaeFlesset, et infando pollutus sanguine NilusNobilius Phario gestasset rege cadaver:Nec Iuba Marmaricas nudus pressisset arenas,Poenorumque umbras placasset sanguine fusoScipio: nec sancto caruisset via Catone.Ultimus esse dies potuit tibi, Roma, malorum:Exire e mediis potuit Pharsalia fatis.Deserit adverso possessam numine sedemCaesar, et Emathias lacero petit agmine terras.Arma secuturum soceri, quacumque fugasset,Tentavere suo comites divertere MagnumHortatu: patrias sedes atque hoste carentemAusoniam peteret. Numquam me Caesaris, inquit,Exemplo reddam patriae, numquamque videbit