Captos ferre tui: turba haec sua fata peregit.Hoc petimus, victos ne tecum vincere cogas.Dixerat: at facilis Caesar vultuque serenusFlectitur, atque usum belli poenamque remittit.Ut primum iustae placuerunt foedera pacis,Incustoditos decurrit miles ad amnes;Incumbit ripis, permissaque flumina turbat.Continuus multis subitarum tractus aquarum,Aera non passus vacuis discurrere venis,Arctavit clausitque animam: nec fervida pestisCedit adhuc: sed morbus egens iam gurgite plenisVisceribus sibi poscit aquas. Mox robora nervisEt vires rediere viris. O prodiga rerumLuxuries, numquam parvo contenta parato,Et quaesitorum terra pelagoque ciborumAmbitiosa fames, et lautae gloria mensae,Discite, quam parvo liceat producere vitam,Et quantum natura petat. Non erigit aegrosNobilis ignoto diffusus consule Bacchus:Non auro murrhaque bibunt; sed gurgite puroVita redit. Satis est populis fluviusque Ceresque.Heu miseri, qui bella gerunt! Tunc, arma relinquensVictori, miles spoliato pectore tutusInnocuusque suas, curarum liber, in urbesSpargitur. O quantum donata pace potitosExcussis umquam ferrum librasse lacertisPoenituit, tolerasse sitim, frustraque rogasseProspera bella deos. Nempe usis Marte secundoTot dubiae restant acies, tot in orbe labores:Ut numquam fortuna labet successibus anceps,Vincendum toties, terras fundendus in omnesEst cruor, et Caesar per tot sua fata sequendus.Felix, qui potuit, mundi nutante ruina,Quo iaceat iam scire loco. Non proelia fessosUlla vocant, certos non rumpunt classica somnos.Iam coniux natique rudes et sordida tectaEt non deductos recipit sua terra colonos.Hoc quoque securis oneris fortuna remisit,Sollicitus menti quod abest favor. Ille salutisEst auctor, dux ille fuit. Sic proelia soli