Intulit, et rebus mores cessere secundis,Praedaque et hostiles luxum suasere rapinae:Non auro tectisque modus: mensasque prioresAspernata fames: cultus, gestare decorosVix nuribus, rapuere mares: foecunda virorumPaupertas fugitur, totoque accersitur orbe,Quo gens quaeque perit. Tum longos iungere finesAgrorum, et quondam duro sulcata CamilliVomere, et antiquos Curiorum passa ligonesLonga sub ignotis extendere rura colonis.Non erat is populus, quem pax tranquilla iuvaret,Quem sua libertas immotis pasceret armis.Inde irae faciles; et, quod suasisset egestas,Vile nefas; magnumque decus, ferroque petendum,Plus patria potuisse sua; mensuraque iurisVis erat: hinc leges et plebiscita coactae,Et cum consulibus turbantes iura tribuni:Hinc rapti fasces pretio, sectorque favorisIpse sui populus; letalisque ambitus urbi,Annua venali referens certamina Campo:Hinc usura vorax, avidumque in tempora foenus,Et concussa fides, et multis utile bellum.Iam gelidas Caesar cursu superaverat Alpes,Ingentesque animo motus, bellumque futurumCeperat. Ut ventum est parvi Rubiconis ad undas,Ingens visa duci Patriae trepidantis imagoClara per obscuram vultu moestissima noctem,Turrigero canos effundens vertice crines,Caesarie lacera, nudisque adstare lacertis,Et gemitu permixta loqui: Quo tenditis ultra?Quo fertis mea signa, viri? Si iure venitis,Si cives, huc usque licet. Tum perculit horrorMembra ducis; riguere comae, gressusque coercensLanguor in extrema tenuit vestigia ripa.Mox ait: O magnae qui moenia prospicis urbisTarpeia de rupe, Tonans, Phrygiique penatesGentis Iuleae, et rapti secreta Quirini,Et residens celsa Latialis Iuppiter Alba,Vestalesque foci, summique o numinis instarRoma, fave coeptis. Non te furialibus armis