Dixit et e curru saltum dedit ocius arvisperque hostis, per tela ruit maestamque sororemdeserit ac rapido cursu media agmina rumpit.Ac veluti montis saxum de vertice praecepscum ruit avulsum vento, seu turbidus imberproluit aut annis solvit sublapsa vetustas;fertur in abruptum magno mons improbus actuexsultatque solo, silvas armenta virosqueinvolvens secum: disiecta per agmina Turnussic urbis ruit ad muros, ubi plurima fusosanguine terra madet striduntque hastilibus aurae,significatque manu et magno simul incipit ore:Parcite iam, Rutuli, et vos tela inhibete, Latini;quaecumque est Fortuna, mea est: me verius unumpro vobis foedus luere et decernere ferro.Discessere omnes medii spatiumque dedere.At pater Aeneas audito nomine Turnideserit et muros et summas deserit arcespraecipitatque moras omnis, opera omnia rumpit,laetitia exsultans, horrendumque intonat armis;quantus Athos aut quantus Eryx aut ipse corusciscum fremit ilicibus quantus gaudetque nivalivertice se attollens pater Appenninus ad auras.Iam vero et Rutuli certatim et Troes et omnesconvertere oculos Itali, quique alta tenebantmoenia quique imos pulsabant ariete muros,armaque deposuere umeris. Stupet ipse Latinusingentis, genitos diversis partibus orbis,inter se coiisse viros et cernere ferro.Atque illi, ut vacuo patuerunt aequore campi,procursu rapido, coniectis eminus hastis,invadunt Martem clipeis atque aere sonoro.Dat gemitum tellus; tum crebros ensibus ictuscongeminant: fors et virtus miscentur in unum.Ac velut ingenti Sila summove Taburnocum duo conversis inimica in proelia taurifrontibus incurrunt; pavidi cessere magistri,stat pecus omne metu mutum mussantque iuvencae,quis nemori imperitet, quem tota armenta sequantur;illi inter sese multa vi volnera miscent