Procedit legio Ausonidum, pilataque plenisagmina se fundunt portis. Hinc Troïus omnisTyrrhenusque ruit variis exercitus armis,haud secus instructi ferro, quam si aspera Martispugna vocet; nec non mediis in milibus ipsiductores auro volitant ostroque decori,et genus Assaraci Mnestheus et fortis Asilaset Messapus equum domitor, Neptunia proles.Utque dato signo spatia in sua quisque recessit,defigunt tellure hastas et scuta reclinant.Tum studio effusae matres et volgus inermuminvalidique senes turris ac tecta domorumobsedere, alii portis sublimibus adstant.At Iuno e summo, qui nunc Albanus habetur,tum neque nomen erat nec honos aut gloria monti,prospiciens tumulo campum aspectabat et ambasLaurentum Troumque acies urbemque Latini.Extemplo Turni sic est adfata sororemdiva deam, stagnis quae fluminibusque sonorispraesidet (hunc illi rex aetheris altus honoremIuppiter erepta pro virginitate sacravit):Nympha, decus fluviorum, animo gratissima nostro,scis ut te cunctis unam, quaecumque Latinaemagnanimi Iovis ingratum ascendere cubile,praetulerim caelique lubens in parte locarim:disce tuum, ne me incuses, Iuturna, dolorem.Qua visa est Fortuna pati Parcaeque sinebantcedere res Latio, Turnum et tua moenia texi:nunc iuvenem imparibus video concurrere fatis,Parcarumque dies et vis inimica propinquat.Non pugnam aspicere hanc oculis, non foedera possum.Tu pro germano siquid praesentius audes,perge: decet. Forsan miseros meliora sequentur.Vix ea, cum lacrimas oculis Iuturna profuditterque quaterque manu pectus percussit honestum.Non lacrumis hoc tempus, ait Saturnia Iuno:Adcelera et fratrem, siquis modus, eripe morti,aut tu bella cie conceptumque excute foedus:auctor ego audendi. Sic exhortata reliquitincertam et tristi turbatam volnere mentis.