ordine cuncta suo. Tum facta silentia linguis,et Venulus dicto parens ita farier infit:Vidimus, o cives, Diomedem Argivaque castraatque iter emensi casus superavimus omniscontigimusque manum, qua concidit Ilia tellus.Ille urbem Argyripam patriae cognomine gentisvictor Gargani condebat Iapygis agris.Postquam introgressi et coram data copia fandi,munera praeferimus, nomen patriamque docemus,qui bellum intulerint, quae causa attraxerit Arpos.Auditis ille haec placido sic reddidit ore:O fortunatae gentes, Saturnia regna,antiqui Ausonii, quae vos fortuna quietossollicitat suadetque ignota lacessere bella?Quicumque Iliacos ferro violavimus agros,mitto ea, quae muris bellando exhausta sub altis,quos Simois premat ille viros, infanda per orbemsupplicia et scelerum poenas expendimus omnes,vel Priamo miseranda manus: scit triste Minervaesidus et Euboicae cautes ultorque Caphareus.Militia ex illa diversum ad litus abactiAtrides Protei Menelaus adusque columnasexsulat, Aetnaeos vidit Cyclopas Ulixes.Regna Neoptolemi referam versosque penatesIdomenei? Libycone habitantis litore Locros?Ipse Mycenaeus magnorum ductor Achivomconiugis infandae prima inter limina dextraoppetiit: devictam Asiam subsedit adulter.Invidisse deos, patriis ut redditus arisconiugium optatum et pulchram Calydona viderem?Nunc etiam horribili visu portenta sequuntur,et socii amissi petierunt aethera pennisfluminibusque vagantur aves, heu dira meorumsupplicia, et scopulos lacrimosis vocibus implent.Haec adeo ex illo mihi iam speranda fuerunttempore, cum ferro caelestia corpora demensadpetii et Veneris violavi volnere dextram.Ne vero, ne me ad talis impellite pugnas:nec mihi cum Teucris ullum post eruta bellumPergama, nec veterum memini laetorve malorum.